Các "lệnh tắt" ChatGPT cho việc học: /mindmap, /sketchnotes, /flashcards, /educationalcomics

Trên mạng đang truyền tay danh sách "lệnh bí mật của ChatGPT": /mindmap, /sketchnotes, /flashcards, /educationalcomics. Dùng thử thì ra kết quả khá hay thật. Nhưng biết chúng thật ra là gì thì bạn mới hiểu vì sao lúc được lúc không, và làm cho lần nào cũng ra đúng ý.

⚠️ ChatGPT đổi giao diện và tính năng rất thường xuyên. Bài đúng tới tháng 10/2026, chỗ nào khác với màn hình của bạn thì tin màn hình.

Đây không phải lệnh có sẵn

ChatGPT không có tính năng nào tên /mindmap hay /flashcards. Gõ /mindmap Quang hợp thì ChatGPT đọc như một câu bình thường, đoán ra bạn muốn "sơ đồ tư duy về quang hợp", rồi làm. AI đoán giỏi nên trông như có lệnh thật.

Hai hệ quả:

• Kết quả không ổn định. Cùng một "lệnh", hôm nay ra dàn ý chữ, mai ra hình. Muốn đều tay thì phải nói rõ bạn muốn gì, mẫu đầy đủ có ngay bên dưới.
• Bạn tự đặt "lệnh" riêng được. Không có danh sách nào là chuẩn. Cuối bài có cách cài để ChatGPT nhớ luôn.

Gõ dấu / ở đầu ô chat thì ChatGPT có thể hiện một menu nhỏ (tạo ảnh, tìm kiếm…). Đó là công cụ thật của ChatGPT, khác với các "lệnh" trong bài. Menu hiện ra thì cứ gõ tiếp bình thường.

Cách dùng chung

Gõ lệnh, cách một khoảng, gõ chủ đề. Thêm đối tượng và mức độ thì kết quả tốt hơn:

/flashcards Thì hiện tại hoàn thành trong tiếng Anh, cho học sinh lớp 8, 15 thẻ

Bạn cũng có thể dán một đoạn tài liệu hoặc tải file PDF lên rồi gõ lệnh, ChatGPT sẽ làm theo tài liệu của bạn thay vì kiến thức chung. Mình thấy đây là cách dùng đáng giá nhất: biến bài giảng, giáo trình của chính bạn thành sơ đồ, thẻ học, truyện tranh.

/mindmap: sơ đồ tư duy

Để nhìn toàn cảnh một chủ đề: ý chính ở giữa, các nhánh tỏa ra.

Gõ nhanh:

/mindmap Các nguồn năng lượng tái tạo

Mẫu đầy đủ, cho kết quả đều tay:

Tạo sơ đồ tư duy về chủ đề: [chủ đề].
- Dạng danh sách Markdown nhiều cấp (dùng dấu # cho tiêu đề và dấu - cho nhánh)
- Tối đa 3 cấp, mỗi nhánh 3 đến 5 ý, mỗi ý không quá 6 chữ
- Tiếng Việt, dành cho [đối tượng]

ChatGPT thường trả về dàn ý chữ. Muốn ra hình thì chép dàn ý đó dán vào markmap.js.org/repl: ra sơ đồ bấm mở / thu gọn được, tải về ảnh SVG, miễn phí, không cần đăng ký. Nhờ ChatGPT vẽ thành ảnh cũng được, nhưng ảnh AI hay sai chính tả tiếng Việt, nên mình dùng markmap.

/sketchnotes: ghi chú bằng hình

Sketchnote là kiểu ghi chú vẽ tay: ít chữ, nhiều hình minh họa, mũi tên, khung. Hợp để ôn bài hoặc làm slide.

Gõ nhanh:

/sketchnotes Chu trình nước

Mẫu đầy đủ:

Vẽ một trang sketchnote về: [chủ đề].
- Phong cách vẽ tay, nền trắng, 3 đến 4 màu
- Chia 4 đến 6 ô, mỗi ô một ý chính kèm hình minh họa đơn giản
- Chữ trong hình ngắn gọn, viết bằng tiếng Việt có dấu
- Khổ ngang 16:9

Lệnh này cần tạo ảnh. Gói miễn phí có tạo ảnh nhưng giới hạn số lượt mỗi ngày. Ảnh AI hay viết sai chữ tiếng Việt có dấu; bị sai thì yêu cầu "chữ trong hình bằng tiếng Anh" hoặc "chỉ vẽ hình, không có chữ", rồi tự thêm chữ bằng Canva.

/flashcards: thẻ ghi nhớ

Mặt trước câu hỏi, mặt sau câu trả lời. Muốn học thuộc thì đây là cách hiệu quả nhất mình biết.

Gõ nhanh:

/flashcards 20 từ vựng tiếng Anh chủ đề sân bay

Mẫu đầy đủ:

Tạo [số lượng] thẻ ghi nhớ về: [chủ đề].
- Trình bày dạng bảng 2 cột: Mặt trước | Mặt sau
- Mặt trước là câu hỏi ngắn, mặt sau trả lời trong 1 đến 2 câu
- Xếp từ dễ đến khó
- Cuối cùng xuất thêm một bản dạng CSV (dấu phẩy) để mình nhập vào Anki hoặc Quizlet

Phần CSV ở cuối là chỗ đáng giá: nhập vào Anki (miễn phí) hoặc Quizlet là có bộ thẻ ôn trên điện thoại, app tự nhắc ôn đúng lúc bạn sắp quên. Kiểm tra nhanh: đếm số dòng trong file CSV, phải bằng số thẻ bạn yêu cầu (cộng một dòng tiêu đề nếu có).

/educationalcomics: truyện tranh giáo dục

Biến khái niệm khô khan thành truyện tranh vài khung. Hợp với trẻ em, hoặc khi cần giải thích cho người không chuyên.

Gõ nhanh:

/educationalcomics Vì sao bầu trời màu xanh, cho trẻ 8 tuổi

Mẫu đầy đủ, làm 2 bước cho chắc:

Bước 1: Viết kịch bản truyện tranh 4 khung giải thích [khái niệm] cho [đối tượng].
Mỗi khung gồm: mô tả hình, lời thoại (không quá 15 chữ).
Nhân vật: [ví dụ: một bạn nhỏ tò mò và một chú robot].

Đọc kịch bản, sửa chỗ chưa đúng, rồi mới gõ:

Bước 2: Vẽ truyện tranh theo đúng kịch bản trên, 4 khung xếp lưới 2x2, phong cách hoạt hình tươi sáng.

Tách 2 bước để bạn kiểm tra kiến thức trước khi vẽ. Truyện vẽ đẹp mà nội dung sai thì càng hấp dẫn càng hại, nhất là khi người đọc là trẻ em.

Vài "lệnh" khác cũng hay dùng

Cùng một nguyên tắc, cứ thử thoải mái:

Cài để ChatGPT nhớ luôn

Muốn gõ /flashcards là luôn ra bảng + CSV đúng ý, dạy ChatGPT một lần:

1. Mở Cài đặt → Cá nhân hóa → Hướng dẫn tùy chỉnh (Custom instructions). Tên mục có thể khác chút tùy phiên bản.
2. Dán đoạn sau vào ô hướng dẫn, sửa theo ý bạn:

Khi mình bắt đầu tin nhắn bằng một lệnh có dấu /, hãy làm như sau:
/mindmap: dàn ý Markdown nhiều cấp, tối đa 3 cấp, mỗi ý không quá 6 chữ.
/flashcards: bảng 2 cột Mặt trước | Mặt sau, xếp dễ đến khó, cuối cùng thêm bản CSV.
/sketchnotes: tạo một ảnh sketchnote vẽ tay, nền trắng, 4 đến 6 ô.
/educationalcomics: viết kịch bản 4 khung trước, chờ mình duyệt rồi mới vẽ.
Luôn trả lời bằng tiếng Việt.

3. Lưu lại. Mở cuộc trò chuyện mới, gõ /flashcards kèm một chủ đề: ra bảng 2 cột và bản CSV là đã cài đúng.

Dùng ChatGPT cho nhiều việc khác nhau thì đặt đoạn này trong một Project riêng (ví dụ project "Học tập") thay vì Hướng dẫn tùy chỉnh chung, để không ảnh hưởng các cuộc trò chuyện khác.

Cần nhớ

• Luôn kiểm tra lại nội dung. AI vẫn có lúc bịa, nhất là số liệu, năm tháng, tên riêng. Thẻ học mà sai thì bạn học thuộc luôn cái sai.
• Đưa tài liệu của bạn vào thì chính xác hơn nhiều so với để AI tự nhớ.
• Các lệnh này dùng được cả với Claude và Gemini, vì bản chất chỉ là cách nói gọn. Riêng phần tạo ảnh thì tùy công cụ có hỗ trợ không.

Việc làm ngay

Lấy một bài bạn đang phải học hoặc phải dạy, tải lên ChatGPT, gõ /flashcards với mẫu đầy đủ ở trên. Nhập bản CSV vào Anki và ôn thử 10 thẻ đầu ngay hôm nay.